Lappenpop

Lappenpop is mijn eerste roman. Het verhaal is gebaseerd op de documenten die ik in de archieven heb gevonden over mijn overgrootmoeder. Ze leefde in de tweede helft van de negentiende eeuw en zwierf na een mislukt huwelijk, door Duitsland en België. In het boek zoek ik linken tussen de moderne tijd en hoe het leven vroeger was, meer bepaald voor een avontuurlijke vrouw. Net zoals een lappenpop is het boek samengesteld uit lapjes uit het leven van deze vrouw. Zijn haar nazaten ook geen lappenpoppen met karaktertrekken, fysieke gelijkenissen en eigenschappen die naar haar verwijzen?

Lees het boek en ontdek...

Lappenpop - Create & Shop My Books (createmybooks.com)

Theater

Hooggeëerd publiek! U kijkt naar mij, maar ik kijk ook naar u.

Zo'n honderd jaar geleden haalde het publiek alles uit de kast om gezien te worden in het goud en roodfluwelen decor van de zaal: de vrouwen ingesnoerd in schitterende zijden toiletten, versierd met kant en pluimen, behangen met juwelen, de mannen in onberispelijke smoking met strik en hoge buis. Het decor van de zaal en haar publiek straalden als een sterrenhemel. Feeëriek kaarslicht weerkaatste in de facetten van de enorme luchters, het wierp geheimzinnige schaduwen in de achterkamertjes van de loges.

Welke verborgen drama's speelden zich af achter de waaiers en monocles van de hooggeboren lieden op de parterre of in de loges op de balkons?

De actie op het podium spiegelde de actie in de zaal: vleierij, ontucht, overspel, hoog spel, jaloezie, moord, vetes, zwijmelende maagden en een enkele keer, de ware liefde.

Op het podium zochten koningen naar hun paard: ‘A horse, a horse, my kingdom for a horse’ riep Richard de derde vertwijfeld in het rond.  Geliefden trotseerden hun familie terwijl hun dramatische dood nieuwe bruggen bouwde ‘O Romeo, what’s in a name. That which we call a rose by any other name would smell as sweet. De heksen zingen een betoverend lied voor Macbeth: ‘Fair is foul and foul is fair, hover through the fog and filthy air.’ Getormenteerde geesten stellen zich vragen die ze niet kunnen beantwoorden: ‘To be or not to be, that is the question.’

Voor elk drama hingen de aangepaste decors in de coulissen. Ver boven de hoofden van de acteurs en het publiek voerden de machinisten ongekende staaltjes van acrobatie op om in een oogwenk het bos in de stad te veranderen, het kasteel voor een strand te verwisselen. Zij hadden de touwen in handen die heel die wondere wereld tot leven brachten. In de duistere diepte van het podium openden de poorten naar de buitenwereld waardoor het paard van de zoekende koning naar binnen kon, of een olifant die de Zoo bereidwillig afstond, als het stuk het vereiste. Niets was te veel om het publiek met verstomming te slaan, want alleen het onverwachte, het bijzondere was goed genoeg om hun aandacht af te leiden van hun eigen drama, daar in de zaal.

De glamour lijkt uit het theater verdwenen, maar de magie is gebleven. De acteurs staan in een lege doos, zonder maskers. Ze wachten op Godot onder een enkele kale boom.

‘Morgen hangen we ons op…of Godot moet komen.

En als hij komt? Dan zijn we gered.

Zullen we dan gaan? Laten we gaan.’

En het publiek speelt met de smartphone. Selfies van bekken trekkende grapjassen die hun drama’s verstoppen achter vrolijke maskers: vleierij, ontucht, overspel, hoog spel, jaloezie, moord, vetes, zwijmelende maagden en een enkele keer, de ware liefde. Ze worden open en bloot de wereld in gestuurd.

Wie kijkt naar wie? Heel de wereld is nu het toneel waarop het publiek zijn rol speelt.

Vogelvlucht

Vandaag vierden we gedichtendag in 't Werkhuys met schrijvers en muzikanten van de Academie van Borgerhout. Het thema : humor. Hier de poetische column die ik op het podium bracht.

Ik woon net onder de kerktoren in een doodgewone straat in een doodgewoon huis. Toen ik het kocht was het een krocht. Een puntdak dat lekte. Ik wou slapen onder dat dak, onder het dakraam, om sterren te tellen. Het tellen van tikkende waterdruppels in opvangpotjes, stond niet in mijn bucketlist.

In de verwilderde tuin vochten katten en vogels veldslagen uit. De vogels zochten, moegestreden, hun toevlucht tot het dak waar ze vooral in de vroege ochtend trippelend ronddansten. Eraf dus, dat dak.

Als ik wou dat die vogels me niet ongewild uit Morpheus armen zouden halen, moest ik een water- en vogelproof dak hebben. De aannemer kon me zo'n dak aanbevelen. Metaal, glad, met ribbels. Het dak kwam er, de vogels bleven.

Nu, jaren later, zijn de vogels er nog. Duiven die vanaf het eerste daglicht hun roekoerende liefdesliedjes op mekaar afsturen.

Met natuurlijke wijsheid heeft het gemeentebestuur beslist om valken in de toren te laten huizen. Zoals bekend lusten valken duiven rauw. Valken duiken als een raket. Duivenpluimen dwarrelen als sneeuwvlokken langs mijn dakraam. Dank u, valk.

Krassende kraaien maken nu grote sier op mijn dak. Kraaien zijn te groot voor de valken. In de ochtendschemering komen ze aanvliegen vanuit de bomen. Luidruchtig stommelen ze boven mijn hoofd, zodat mijn geliefde Morpheus alweer vertrekt en mij wakker achterlaat.

Kraaien krassen in koor terwijl ze al vechtend van mijn dak schuiven … tot in de goot. Met verschrikte, slaapdronken ogen staar ik naar het raam: hier een flard van een vleugel, daar een opengesperde snavel of een kluwen ineen gehaakte poten en klauwen. Het krassen wordt krijsen, tot ik, moegetergd, de klaarliggende fluogroene swiffer vastgrijp en een paar keer tegen het raam bonk. Belaagd door een onbekend groen monster, ontknopen ze hun poten, houden ze hun snavels. Ze wieken weg, vervagen in de mist.

Het wordt rustig … voor even. Want de mens wikt, maar de natuur beschikt

Datumlijn

  

Oudjaar 2000 middaguur. 'Happy New Year'!

Mails uit Australië en Nieuw-Zeeland herinneren me eraan dat het nieuwe millennium binnen twaalf uur ook voor ons, in Europa werkelijkheid wordt. Een gevoel van vervreemding overvalt me, net zoals altijd, wanneer ik naar vrienden of familie 'in den vreemde' telefoneer. Wij worden wakker, zij gaan slapen. Wij gaan slapen, zij worden wakker. Met mijn ratio en kennis weet ik dat de aarde om de zon wentelt en dat de dag- en datumlijn in een verzonnen meetsysteem minuut per minuut, dag na dag verder schuift over de tijdzones. 

Zolang de beschaving niet in overdrive ging, voelde de trage reiziger te voet, te paard of per boot niet dat zijn tijd langzaam maar zeker verschoof tegenover de tijd van de thuisblijver. Een brief was minstens enkele weken, zo niet enkele maanden onderweg. De bruuske confrontatie met het tijdverschil kon de reiziger en de thuisblijver niet van hun stuk brengen. 

Nu de wereld een dorp is geworden en we met het vliegtuig tegen de klok in kunnen vliegen, brengt onze tijdrekening me in verwarring. Zeker op een keerpunt in de geschiedenis als het jaar 2000, als de drie laatste cijfertjes van het jaartal, op '000' draaien. Het cijfer '0' is in onze cultuur het nulpunt, het begin. Daarom wellicht dat keerpunt. 

Uur na uur toveren satellieten via de ruimte, het ene grandioze vuurwerk na het andere op het scherm, alsof het feest nooit zal eindigen. Vierentwintig uur later is het nieuwe jaar voor iedereen een feit en draait de aarde onverstoorbaar door. De zon belicht opnieuw de datumlijn en doorkruist een nieuwe dag op de kalender: dag 1 in het nieuwe millennium.

Kalenders

Stone version of the Maya 260 calendar at the Smithsonian

We leven in het jaar 2015 en dat zou het tweeduizend vijftiende jaar na de geboorte van ene Jesus Christus zijn. Eerst en vooral is het niet bewezen dat er ooit zo iemand heeft geleefd. Is hij misschien een mythische figuur zoals koning Arthur? Veronderstellen we dat meneer Christus wel degelijk over deze aardbol heeft gewandeld: er zijn nogal wat volgelingen die zijn exploten hebben neergeschreven, maar die vertellen allemaal een ander verhaal. Wanneer is hij dan geboren? Want als we een punt in de tijd willen vastpinnen, dan moeten we toch zeker zijn dat dit punt niet met tientallen jaren vooruit en achteruit springt naargelang de inspiratie van het ogenblik van de kroniekschrijver van dienst. Helemaal bizar wordt het als de geboorte van deze meneer Christus enkele jaren voor of na het jaar 1 (zijn geboortejaar nota bene) wordt berekend.

Onze kalender is gebouwd op drijfzand, maar het is al niet beter gesteld met de Joodse kalender. Die begint bij de schepping van de aarde door God zowat vijfduizend jaar geleden. Ondertussen weten we wel beter. De aarde bestaat al enkele miljarden jaren. Dat is ook niet echt een vast en onbetwistbaar beginpunt voor hun kalender.

In onze denkwereld verloopt de tijd lineair en heeft daarom een begin- en eindpunt.

De Maya hebben een ander wereldbeeld. Zij zien de tijd als opeenvolgende kringlopen zonder begin- of eindpunt. Hun beroemde, uiterste verfijnde tijdrekening is gebaseerd op drie samengevoegde kalenders, die als radertjes in een uurwerk samenwerken. Zo stelden ze cycli samen, waarvan de langstdurende pas na miljoenen jaren terug dezelfde constellatie te zien geven. Dit lijkt me, gezien de ouderdom van de aarde, een realistische manier om een kalender op te stellen. Valt te overwegen, toch?

 

Een surrealistische fantasie

Nog een schrijfsel over 'tijd'

DROOMTIJD

Gedragen door de thermiek boven de gloeiend rode kiezel, Uluru genaamd, ontketen ik het eerste volk van dit continent. Ik ben de slang, de kangoeroe, de emoe, de dingo.

Ik vlieg. Ik droom.

Hete wind raast in mijn oren. Schitterend licht lokt me hoger en hoger in het blauwe. Het rode is nu ver weg. Het blauw verdonkert, wordt indigo, wordt zwart. De Melkweg leidt me naar de diepste spelonken van de ruimte, waar de dromen ontstaan die de aarde hebben gevormd. In de ruimte ben ik niets, ik weeg niets, materie verdwijnt in het zwarte gat en ik zweef in het spoor van mijn droom.

Lachvogels lokken me terug naar de aarde, de blauwe planeet met de rode kiezel. Het zwart vervaagt, wordt weer indigo, de sterren vervagen, het licht keert terug en ik duik als een arend naar zijn prooi, naar Uluru. Rond de rots staan de stammen van Australië. Uit duizend didgeridoos klinkt de oertoon van moeder Aarde, de diepe toon die al je organen doet vibreren in harmonie met de aarde.

Ik ben de slang, de kangoeroe, de emoe, de dingo.

Ik ben elk element van de droomtijd en elke breuk, elke groef, elke holte in de heilige rots is een spoor van mijn verhaal. Ik wijs de weg terwijl ik droom.

Tijd bestaat niet in de droom.

Columns over tijd

Tegen het einde van de vakantie wil ik het 'witboek' van de Permeke bibliotheek vullen met allerlei bedenksels die met tijd te maken hebben. Mijn vorige blogpost is ook al in dit kader geschreven, maar het was nogal oppervlakkig. Daarom heb ik hem aangepast, hopelijk verbeterd en getiteld 'Illusie'

De eerste twee weken van juli heb ik meer research gedaan, nog niets geschreven, maar vandaag ging ik ermee aan de slag.

ILLUSIE

There are only two days in the year that nothing can be done. One is called yesterday and the other is called tomorrow, so today is the right day to love, believe, do and mostly live.

Deze wijze uitspraak van de Dalai Lama deed me even nadenken over de tegenstelling tussen de Oosterse en Westerse levensfilosofie: leven in het nu en leven in het verleden en de toekomst.

In het oosten proberen mensen onze time-is-money mentaliteit over te nemen omdat ze denken dat ze dan even 'rijk' kunnen worden als wij. Illusie!

Onze maatschappij is letterlijk aan tijd verslaafd.

De wekker is de eerste die je bewustzijn met tijd confronteert. Voordien lag je in een tijdloze droom als plots die schelle bel je naar de tijd terugroept.

De klok krijgt greep op je als je half wakker op een drafje de badkamer hindernis neemt. Tijd voor ontbijt blijft er niet want de kinderen moeten op tijd op school zijn. Ook zij worden afgejakkerd want jij als ouder wordt veroordeeld als ze de eerste minuten van de les missen. Hoe sta je niet te trappelen van ongeduld als de trein, tram of bus niet op het aangekondigde uur komt aanrijden. Hoe ergerlijk als de door GPS aangestuurde borden zwart blijven, waardoor je de trage gang van de bus door de ochtendspits niet minuut per minuut kunt volgen.

Je put jezelf uit in pogingen om de klok te slim af te zijn door een leven van achtenveertig uur in een klok van vierentwintig uur te stoppen.

Op het werk aangekomen, op tijd natuurlijk, hos je heen en weer tussen vergaderingen en deadlines (het woord alleen al) Zou je echt dood gaan als je niet op tijd met je project over de eindmeet holt?

Opgefokte, opgebrande westerlingen gaan en masse op een meditatiematje zitten in de hoop de rust van de oosterling te vinden en hun me-time te verwerven, waardoor ze nog meer stress opbouwen dan ze al hadden.

Het is toch compleet geschift, en dat bedoel ik letterlijk, dat mensen die in zo'n maatschappij moeten leven gaan leren hoe ze de tijd kunnen vergeten op hun meditatiematje. Illusie!

Ware rijkdom krijg je als je vrede neemt met je verleden, je geen zorgen maakt over de toekomst en in het heden welbewust en rustig geniet van elk moment.

Geen illusie!

DALI'S DRUIPENDE KLOKKEN

 

Geloof het of niet, maar het schilderij van de weke klokken van Salvador Dali lijmt Camembert en Einsteins relativiteitstheorie naadloos aan elkaar. Zo'n gewrocht kan alleen een surrealist als Dali bedenken.

Het begon allemaal met een onafgewerkt schilderij van een landschap in de buurt van Cadaqués, Cap Creus. De schilder was niet tevreden, omdat er iets ontbrak. Na een diner met vrienden kreeg hij een visioen over de Camembert die hij zonet had gegeten. De harde schil verborg de zachte binnenkant. Hij zag de klokken die uitliepen als een overrijpe Camembert, hangend over de elementen in het landschap. Dali noemt dit 'De Camembert van de tijd'

Dali was geïnteresseerd in de relativiteitstheorie van Einstein en de klokken in dit schilderij verbeelden deze relativiteit van de tijd. De vervormde klokken verliezen de functie die ze in het gewone leven hebben, waardoor ook de tijd die je ermee kan meten zijn betekenis verliest.

De insecten, mieren en een vlieg, staan symbool voor verval en afbraak. Hiermee maakt hij zijn idee duidelijk dat de tijd minder vaststaand is dan de meeste mensen denken en dat is nu net wat de relativiteitstheorie vooropstelt.

De tijd die verstrijkt is afhankelijk van de snelheid waarmee je reist. Op aarde zal dat niet veel verschil maken, maar als je met hoge snelheid vanop aarde in een ruimteschip vertrekt, dan gaat voor jou de tijd zijn normale gangetje. Ook voor de mensen op aarde verandert er niets, maar door de snelheid verwijdert de raket met jou erin, zich niet alleen in de ruimte, maar ook in de tijd, weg van de aarde. Voor jou gaat de relatieve tijd op aarde supersnel vooruit, waardoor je bij terugkomst in de toekomst terechtkomt.

Als dat geen surrealistische gedachte is.